مهلت علم

 

سر در دانشگاه تهران را

به پول خور توالت های ونک که بخورانید،

سه دقیقه وقت ریدن دارید

برکت به اسکناس ثریا

 

بو گونلرده یازدیغیم حیکایه

ƏKİN

Xəyyamın günəş hicri təqviminə görə 1387-nci ilin ortalarında (2008-inci ilin sonlarında) araşdırmaların dəvamında Vatikanın tank sürüsü çətin bir savaşdan sonra İranın Azərbaycanında Babək qalasının yaxınlığında kiçik bir şəhərə yetişmişdi. Ortadoğuda günəşin batmamasının təxminən atmış altıncı iliydi. Hələ isti çağ olduğu için savaşın əsil hədəfi pozulmasın və əkinlər faydasız qalmasın deyə savaşda çekirdəkcil bomba da işlənməmişdi. Tank sürüsü İranın ortasındaki çöllərdə əkin olmadığından oralardan uzaq gəzərək irəli gəlib o yerləri dolanaraq neçə bölümü Pakistana neçəsi də orta asiyaya sağrı yollanmışdı.

Babək qalasına yaxınlaşan sürüdə ən öndəki tankın içində üç şövaliyədən biri saqqızını çeyniyərək tankı sürürdü. Biri də tankın başında yolun qabağını diqqətlə dürbünün gözündən geçirirdi. O ətrafda bircə Babək qalasında hələ dirəniş ihtimalı var idi. Onlar Babək qalasının daşlarından belə qorxurdular. Bütün vəsilələrin görsəttiginə görə yaşayan varlıq qalmamışdı. Bu məntəqədə böyük məmuriyyətdən anacq biçim işi qalmışdı. Üçüncü şövaliyə tankın içində oturub ilk baxışda ən rahat işə baxırdı. O, kiçik bir dəftərin kağazlarında bir siri qıssa hərflər, sayılar və soy kimi mə`nalı kələmələr yazıb diqqətlə biri birinin üstünə qalaqlanan torbaların üstünə yapışdıraraq sürücüyə dedi:

-         torbalar daha dolub, bu məntəqədə soy şaxələri daha qarışıqdır. Təbəqəbəndlik işi getdikcə çətin olur. Sürünü saxla bunları bir nəzmə gətirək.

Tankın başındakı şövaliyə həyəcanla bağıraraq “Həleluya! Yeni əkin!” – deyə xəbər verdi. Sürücü bir az daha irəli gedəndən sonra daldan gələn tanklara və iki ağır ağır yol dövən dondurucu tireyliyə radyodan dayan buyruğu verdi.

Bu vəqt tankın altından bir qırçıltı səsi çıxdı.

-         dayaaaan! – birinci şövaliyə çığırdı. “əkini əzdin! Poxa qatım!” – çirgənib ağzı burnunu bürüşdürərək deyə artıb döşündə guniya rəsmi çekdi.

Üçüncü şövaliyə form paltarları bıraxdıqca tələsik eşigə sıçrayıb tankın şenisinin altına baxıb dərin bir soluq alandan sonra gülümsəyərək yerə tüpürüb dedi:

-         Eybi yox. Başı əzilməyib. Amma yaman yalançıymış.

Paltarın ağırlığından və tankın darlığından yorulmuş kimi bir gərnəşib dəftər dəstəgini və torbaları bir bir çıxardıb yerə döşədi. Sonra neç şövaliyəyə dolu torbaların tireyliyə daşıması buyruğunu verdi. Başqa şövaliyələr də yavaş yavaş eşigə çıxdılar amma kimsə biçimi başlamaya tələsmirdi. Hamısının üzündə bədənində yorğunluq var idi. Biçimdən qabaq beş altı qoruqçudan savay başqaları dincəlməgə qoyuldular. Kimi gərnəşib qulunclarını sındırmağa, kimi sandviç gəmirməgə, kimi sidik atmağa, kimi də sigar çekməgə başladı. Bə`ziləri də qoltuq bilgisayar və internetlə ya da cib telefonuyla dünyanın bu başında çətin mə`muriyyətdə olan dilbəndlərindən qayğılanan ana, ata, sevgili və uşaqlarına məktub ya da qıssa mesaj yazıb onları hər şeyin kontrol altında olduğundan mütmə`in eləməgə başladılar. Neçəsi də tankların ya da uçmuş duvarların kölgələrində uzanıb yatdılar.

Şövaliyə başları da uzun bir yol əkin tapıb biçmək ilə tank içində yol dövüb irəliləyən şövaliyələri öz hallarına bıraxmışdılar. Ancaq neçə piadə əskər tankların üstündəki iki gunya nişanlı bayraqları təmizləmək buyruğu aldılar.

 

Yavaş yavaş hər tankdan neçə torba çıxardılıb tireylilərin birinə atıldı. Mahnı səsi sürünün dayandığı andan göyə qalxıb şövaliyələrin söz söhbətinə qarışmışdı. Kimi də zəbt olmuş mahnıları beyənməyərək öz səsini çekmişdi.

Bir saat dincələndən sonra hamısı bellərindəki oraqçaları çıxardıb hazırlandılar. Böyük Şövaliyə Başı oraqçasını qınından çıxardıb birinci tankın altında qalan səkkiz yaşında kimi qız uşağı cənazəsinin burnunu kəsib torbaya atdı. Beləliklə biçim işi başlandı. Şövaliyələr bir bir ya da neçə neçə vırıldayaraq əkinə girib qıssa oraqçalarıyla şəhərdə yerə tökülən cənazələrin burunlarını kəsib torbaları doldurmağa başladılar. Dolan torbaları neçə şövaliyə beş altı gözləyən uzmanın yanına atıb onların işini başladandan sonra biçim işinə dəvam etməgə qoyuldular.

Böyük Şövaliyə Başı oraqçasını yenə belinə taxıb biçimin dəvamını şövaliyələrə bıraxdı. Filistində, Əfğanistanda və Iraqdaki əməkdaşlarına telefon eliyib həmahəng olduqlarını sağlayandan sonra sirri bir nümrəni tutub sanki yüksək məqamlı biriylə danışır sayğılı ləhn ilə işin harda olduöu raportunu verdi:

- İranın əkinini daha yaladıq! Burda təxminən daha bir şey qalmıyıb!

Sonra sanki buyruqlara qulaq asır hərdən “baş üstə!”, “ita`ət!” deyə cəvab verirdi. Bir an tə`əccübdən inanmayaraq diqqətlə qulaq asıb eşitdigi xəbərə yəqin edəndən sonra əsməgə başladı amma qayğılanmasını kimsəyə bilindirməməgə çalışdı. Təması bitəndən sonra bir az dayanıb dərin bir nəfəs çekib sonra özündən aşağı məqamlı şövaliyə başlarını xitab edərək:

-         Ortodoks kilisəyə ayırılan torbaları saxlıyın! Yuxarıdan gələn buyruğa görə biçimin hamısını Buruntanamo`ya göndərəcəyik! Biçinçilərin BNSS bölümünü də Ərəblərə sağrı yolluyun! - deyə əmretdi.

***

Həmən zaman Burunopiyanın lap ortasında olan Vatikanda altmış altı yaşlı popa Buruno XVI neçə yüksək məqamlı burun kardinaldan başqa kimsənin içinə girməsinə izni olmayan altı yüz altmış altı sayılı otaqda ölüm yatağında uzanıb burun ölçən bir guniyanı döşünün üstündəki əllərində bərk bərk sıxaraq gözlərini dama tikmişdi. Damda çekilən çox eski bir naqışa görə günəş sisteminin gəzəgənləri günəş ilə birlikdə Burun - Maşex`in ətrafında dolanmaqdaydılar. Naqışın güney tərəfində latincə “Elohim Burun əl Ə`la” yazılmışdı, quzeyində isə bir gunya naqışının içində Uşaq - Burun damın hər yerinə işıq saçmaqdaydı.

Otaqdaki beş burun kardinal Popanın öləcəgini bilərək hərdən bir döşləri üstündə gunya rəsmi çekirdilər. Onların ən yaşlısı Vatikanın qaydasına görə özünün öləcək Popanın yerinə oturacağını yəqin bildigi için qəlbində bir az daha tələsirdi. Bu duyğunu suç olduğunu və daha çox gunya çekdiginə qarşın gərçəgin olub bitməsini Vatikanın iki min ildən çox yaşadığı burun tarixi, mədəniyyəti, kültürü və güddügü hədəf için bir gərək bilirdi.

Bu an burun kardinallardan birinin cibindən vızıltı səsi çıxdı. O, cib telefonunu çıxardıb üstüdəki nümrəyə baxıb yaşlı burun kardinala verdi. Yaşlı burun kardinal telefonu alıb tələsik otaqdan çıxdı.

Yataqda uzanan Popa isə hələ hədəf yolunda müqəddəs vəzifəsinə fikr elirdi. Otaqda qəfəsələr, yerin üstü və yatağın altı belə Kitabi-Müqəddəs, Pinokiyo, Gogol`un burun hikayəsi kimi qaynaq kitablar və dəri üstündə yazılmış olan engizisyon əsrində müsəlmanları burun ölçmə yoluyla tanımaq, Burunazistlərin həmən yolla yəhudiləri ələmək, anglia`da və İspanyada uzun burun qadınları cadugər və sihirçi olaraq tapıb yandırmaq və hərəsinə aid olan bilgisəl alətlərinə raci olan sənədlər və bə`zən alətlərin özləri ilə doluydu, duvarlardansa məşhur rəssamların və fotoğrafçıların Burun qonulu şahəsərləri asılmışdı. Popa birdən sanki bir şey ağlına gələn kimi olub güclə döşünə bir gunya çekib burun kardinallardan Pinokiyo kitabının 166-ncı səfhəsini onun için qira`ət etmələrini istədi. O, altmış altı yaşının böyük bölümünü bu qaynaq kitabları oxumaqda geçirib və əslində hamısını hərf hərf əzbər idi. Burun kardinallardan yaşda ən gəncləri Popanın bu istəgini yerinə yetirib və kitabı öpəndən sonra 166-ncı səfhəsini açıb yavaş yavaş qira`ət etməgə başladı. Popa nə qədər qulaq asıb düşünsə də o qədər çox tə`əccübə cumurdu. Yaşamının boyu çox zamanlar ağlından ömrünü qoyduğu işin ondan qabaqki çalışmalar kimi hədəfə yetişməməgin dəhşətli öngörüsü qəlbini acıdıb beyni tərdid dumanlarıyla bürünmüşdü amma bu qayğını yüksək himmətlə inananlarından xüsusən şövaliyələrdən gizlətmişdi. O, mömincə bu qədər kitab və sənədin yaranmasının demək mə`nalı olduğunu və hətta onların yardımıyla “sözü verilmiş Burun – Maşex`in” tapılacağını inanmışdı amma niyə hədəfə yaxınlaşmadan belə heç bir nişan yoxudu? – deyə düşünmüşdü.

Yaşlı burun kardinal otağa geri dönəndən neçə dəqiqə sonra Popanın inandığına görə dünyanın yaranışından olan ən böyük sirri çözmək için təlaşı nəticəsiz qaldı. Bir daha damdaki Burun – Maşex`in naqışına baxıb, “BurunElli! lama sabaqtani?” deyib sonucu soluğunu aldı. Yaşlı burun kardinal dirsəgi ilə Pinokiyo qira`ət edən burun kardinala vurub onun səsini kəsdi. Otaq bir dəqiqə kimi səssizligə cumduysa da birdən yeni bir təlaş başlandı. Yaşlı burun kardinal Popanın gözlərini əli ilə yumub tez onun döşünün üstündə əllərində bərk bərk saxladığı gunyanı çıxartdı. Ötəki burun kardinallar bu andan yaşlı burun kardinalı yeni Popa bilərək onun buyruqlarını gözlürdülər. O da bunu bildigi için Popanın başında Burun – Maşex`in mücəssəməsi olan çəmigini yatağından götürüb yerə diriyib sözə başladı:

-         Zati- aliləri Popa Buruno XVI. nın sələflərinə qovuşması xəbərini eşikdə dayanıb dua etməkdə olan mö`minlərə yetirin. Paltarlarını ocaqda yandırıb pacadan tüstü qalxızdırın.

O, bu sözləri diyərkən ötəki dörd burun  kardinal işə başlıyıb ölü Popanı soyundurmaqdaydılar. Yaşlı burun kardinal onlara baxıb diqqətlə qulaq asmalarından əmin olaraq sözünə dəvam etdi:

-         Cələsənin rəsmi olması sağlanmaq için Popanın cənazəsini eşigə çıxardın ta yeni burun kardinal otağa çağırıla bilsin və məni yol gözləyən mö`minlərə Popa Buruno XVII olaraq tanıtdırın.

Qıssa bir məksdən sonra siyasətinin fərqli olmasını vurğulayaraq daha möhkəm səslə dəvam etdi:

-         Bu Gogolun kitabını və Ortodoks kilisəyə aid olan sənədləri də ocağa atın. Mənə görə bunlarda heç bir şey yoxdur. Ortodoks kilisənin burun payını kəsin. Onlar istəsələr bizə inansınlar, yoxsa gedib sözü verilmiş burunu çörəklərinin içində axdarsınlar. Məndən sonra Vatikanda və bütün dünyada yeni bir əsr başlanacaq. Biçinçilərin neçə sürüünü Türkiyyə və Azərbaycan cumhuriyyətinə BNSS bölümünü də güneydə Ərəblərə sağrı göndərin. Yeni əsrə səlam! – deyə sözünü bitirib gözləmədən cib telefonuyla nümrə çevirdi.

- Peyğəmbər Bushe` Bin Burun zati-aliləri! Hə, hə zati-aliləri, peyğəmbərsiniz, hətmən bilirsiniz, günəşi batmaqdan saxlamağa dəvam

etməniz için müraciət etmişəm...

SON

Yazan: Müctəba Puya

Azər – Bəhmən 1386 Xəyyami – Cəlali təqvimi hisabına görə

Dekabr 2007 – Fevral 2008 burun tarixinə görə

قفسده آزادلیق

Qəfəsdəki kişi

 

Yazan: Rollo May       Çevirən: Mücteba Puya (Yünatan)

 

Bir gün axşam çağı uzaq bir məmləkətin padişahı sarayının pəncərəsi önündə durub sarayın o tayındanki intizar salonundan gəlib koridora axan anlaşılmaz bir müziyə qulaq asırdı. O, neçə dəqiqə öncə iştirak etdiği rəsmi oturumdan bərk yorğun idi.

 

Padişah pəncərədən eşiyə baxır sadə və dəbdəbəsiz geçən yaşamların fikrinə  dalmışkən birdən gözü meydanda bir kişiyə sataşdı. Ortayaş kişinin evə getmək için cadanın qırağından tramvaya minməyə sağrı yeriməkdə olması ilk baxışda anlanılan şey idi. Hətmən kişi bu yolu uzun illər boyu həftədə beş gecə mükərrər getmişdi. Padişah xəyalında  kişinin ardınca getdi. Zihnində gördü kişi evinə yetişir adət üzrə və başdan açmaqcasına arvadını öpür gecə yeməyini yeyir uşaqlarının işlərinə baxır ki hər şey qaydasında yerində olsun, qəzeti oxur başını atır yatır. Sabahki gün də oyanıb işinə gedir.

Birdən padişah yorğunluğunu unudub tə`əccüblə özü özünə soruşdu: "Əcəb bir insanı heyvanlar kimi qəfəsə salsan nə olar?"

Beləliklə sabahki gün padişah bir psikologu yanına çağırıb fikrini onunla paylaşıb sorusunun araşdırmasını ona təklif etdi. Sonra padişah əmr etdi heyvanlar bağçasından bir qəfəs götürüb saraya gətirib padişah dünən gördüyü həmən kişini tutub qəfəsin içinə saldılar.

 

İlk saatlar kişi gicəlib ara vermədən qəfəsin eşiyində duran psikologa: "Tramvaya yetişməm gərəkdi. Işimə getməm gərəkdi. Saat neçədi? Gecikmişəm" deyirdi. Amma günortadan sonraya yavaş yavaş işin harasında olduğunu anladı. Bərk hirslənmiş halda bağırıb e`tiraz etməyə başladı: "Padişah bu bəlanı mənim başıma gətirməməlidir. Bu insafsızlıqdır. Yasalara qarşıtdır.". Kişinin səsi uca gözləri hirslə doluydu.

 

Həftənin gələn günlərində də kişi e`tirazlarına dəvam etdi. Bir gün padişah onun cəvabında dedi: "Bax görüm, biz yeməyinə yaxşı yemək, yatmağına yumuşaq yataq vermişik. Işləməyə məcbur deyilsən. Gecə gündüz də qorunursan. Daha nə istirsən?".

O gündən sonra kişinin e`tirazları gün gələ azalıb ən sonunda da kəsildi. O, səssizcə qəfəsində oturub danışmaq istəmirdi amma psikolog qəfəsin eşiyindən kişinin gözlərindən qalxan nifrəti görə bilirdi.

Amma neçə həftədən sonra psikolog hər gün kişidə oluşan deyişikliklərin daha dərin olduğunu başa düşürdü. Hər yol padişah qəfəsdəki kişinin halını soruşub onun yaxşı qorunmasını öyrənməyə gələndə bir də kişinin gözlərində nifrət dolmağa başlıyınca bir sürə çəkirdi. Sanki kişi padişahın sözünün düz olub olmadığını özü özünə soruşurdu.

Neçə həftədən sonra daha kişi özü psikologla bəhs edirdi ki "insanın başının üstüdə damı hazır-amadə yeməyi olsa nə qədər yaxşıdır. Hər halda məntiqə görə buna məcbur olan insan alın yazısını qəbul edə bilər."

Beləliklə bir gün öyrənciləri ilə qəfəsdəki kişini görməyə gələn bir bilimyurdu ustadını doscasına səlamlayır öz durumunu  onlara açıqlıyıb: "o, özü bu yolu yaşamaq için seçmişdir; yaşamda əmniyyət nə qədər önəmlidir;  insanın qorunmağı nə qədər asudəlik yaradır və lap indi də onlar baxıb görə bilərlər nə doğru yolu yaşamaq için seçmişdir..." deyirdi

Psikolog "nə qədər əcib və ürəkyandırandır." Deyə fikr edirdi və özü özünə "kişinin yaşam yolunun doğru seçdiyini onlara qəbullandırmağa çalışmasının nədəni nədir"  deyə soruşurdu.

Gələn günlərdə padişah hər zaman yerimək için sarayın həyətinə gedəndə kişi qəfəsin dalından yaltaqlanaraq əmniyyətli yer və yaxşı yemək için təşəkkürlərini ona bildirirdi amma padişah həyətdə olmayanda kişi psikologun gizlicə onu güddüyüyünü bilmədiyi halda davranışları bambaşqa olurdu. Qaşqabaqlı və hirsli olurdu. Yeməyini qəfəs dalından ona yetirəndə çox yol əlindən salırdı sonrası öz axmaqlığına və hövləsək davranışına görə daha çox əl-ayağını itirirdi. Danışıb sözə qatılması da daha sinirli olurdu. Psikolojinin əmniyyətin önəmi və sonuçlarına raci olan teorilərinə qarşın o, sözlərini ən qıssa cümlələrlə bildirib "bu alın yazısıdır!" cümləsini hər zaman özü özünə tekrarlırdı. Hərdən daha da qıssa yalnız "budur" deyirdi.

Bundan sonrakı dönəmin dəqiqən nə zamandan başlandığını demək çətindir. Amma psikolog gəldikcə kişinin üzündə özəl bir ifadənin görünməməsini anlıyırdı. Daha gülümsəmələri yaltaqlanmacasına deyil tərsinə çox da ifadəsiz anlamsız idi. Lap qarnı gazla dolu uşaq kimi. Kişi hərdən yeməyini yeyib psikologla neçə kələmə danışırdı. Gözləri də anlamsızcasına uzaqlara dalırdı. Üzünü psikologa sağrı döndərəndə sanki önündə kimsəni görmürdü. Daha kişi öz-özünə hadaram padaram anlamsız sözlərində "mən" kələməsini işlətmirdi. O, qəfəsi qəbul etmişdi. Hirslənmirdi, nifrət etmirdi, heç bir şeyi də öz yanında incəliyib araşdırmırdı. Indi artıq kişi dəli sayılabilirdi.

 

O gecə psikolog evində oturub bu araşdırmanın son raportunu yazmağa çalışırdı. Amma uyğun kələmələri tapmaq çətin gəlirdi ona. O, içində böyük bir BOŞLUQ hiss edirdi. Hərhalda kələmələrlə cəsarətini toplamağa çalışıb:

"dünyada heç bir şey YOX olmaz ancaq ENERJİyə çevrilib başqa bir şəkildə varlıqda təcəlli tapır- deyirlər" – deyə yazdı.

 

Amma o bu araşdırmada itib yox olan, yeri vakuum (xəla) qalan şeyi hiss etməyə bilmirdi.

 

SON

يهودا، خائن يا فداكار؟

‏سه شنبه‏، 2006‏/04‏/18

 

در سال جاري ميلادي10 روزپيش ازعيد پسح، روزي كه به مناسبت خروج قوم بني اسراييل از مصر از سوي يهوديان گرامي داشته مي شود، نسخه ي جديدي از يك انجيل ‹نامعتبر› به زبان هاي انگليسي، فرانسوي و آلماني به منتشر شد كه در سال هاي 1970 در مصر پيدا شده بود. اصل اين نسخه ي انجيل به زبان قبطي بوده است.

از سده ي چهارم ميلادي كه فهرست رسمي انجيل هاي معتبر از سوي كليساي كاتوليك ارايه شد، اين نسخه نيز به عنوان انجيل غير معتبر و تحريفي شناخته مي شود.

دست نويس اين انجيل پس از كشف نخست در سوئيس و سپس در بانكي در امريكا نگه داري مي شود.

 

آن دسته از انجيل ها و متون مذهبي كه در كتاب مقدس (عهد عتيق و عهد جديد) جاي ندارند، تحريف شده شناخته مي شوند. در ميان كتب عهد جديد معروفي كه تحريف شده شناخته مي شوند مي توان از ‹انجيل توماس› و ‹رنج هاي مريم باكره› نام برد. همچنين كتاب ‹داستان آدم (ع)›، ‹كتاب خنوخ›، ‹پيمان هاي 12 پدرسالار› و ‹سرگذشت موسي›  در ميان كتب عهد عتيق تحريفي قرار داده مي شوند.

 

در سال 325 ميلادي و در دوران كنستانتين كبير امپراتور رم در كليساي جامع نيك انجيل هاي معتبر از ديدگاه كليسا مشخص شدند. اين انجيل ها عبارت اند از كتاب هاي ‹متي›، ‹لوقا›، ‹مرقس› و ‹يوحنا›. به اين ترتيب ديگر كتاب هايي كه درباره ي زندگي حضرت عيسي (ع) نوشته شده و باقي مانده بود، در تعاليم مسيحيت نامشروع ناميده شدند. از آن زمان تا كنون بسياري از نسخ ‹نامشروع› كتاب هاي مقدس نابود شده و تنها برخي از آنها به دست ما رسيده اند. انجيلي كه به يهودا منسوب بوده و نگارش آن به سده ي سوم ميلادي بر مي گردد، تنها از آن رو نابود نشده است كه به باور قبطيان (مسيحيان مصري) نابود كردن متن هايي كه در آن ها نام ‹خدا› آمده مطلقا ممنوع است.

همچنين دليل ديگري كه وجود دارد آب و هواي مصر يعني محلي است كه اين نسخه ي گران بها در آن پيدا شده است. رطوبت و دماي مناسب اين منطقه باعث شده تا 62 برگ پاپيروسي كه دست نويس بر آن نوشته شده سالم بماند. با اين وجود به دليل گذشت زمان زياد تنها 70 درصد آن قابل بازخواني است.

 

پيش تر ايرينا نخستين اسقف ليون و نويسنده ي رساله ي ‹عليه كفر›  به وجود نسخه اي از انجيل منسوب به يهودا و از سده ي دوم اشاره كرده بود. دراين انجيل بوسه ي يهودا نه خيانت، بلكه فداكاري  تعبير مي شود. چرا كه اگر يهودا عيسي (ع) را نمي بوسيد، او دستگير، محاكمه و مصلوب نمي شد. يعني مسيحيت به وجود نمي آمد. اين تفسير باعث خشم بسياري از كشيشان شده است.

 

يهودا به طور سنتي يكي از شخصيت هاي مرموز تاريخ مسيحيت به شمار مي رود و در هيچ دين ديگري مانند ندارد.

 

بر پايه ي روايات مسيحيان يهودا يكي از حواريان عيسي (ع) بود كه با بوسيدن وي در باغ هفسيمان موجب شد ماموران رومي عيسي را شناخته و دستگيرش كنند.

 

كارشناساني كه بر روي ترجمه ي انجيل منسوب به يهودا كار مي كنند مي گويند در متن آن ديدگاه عرفاني به چشم نمي خورد اما مي تواند باعث شود تا برخي از نظريات سياسي مسيحيت دچار چالش شوند. به عنوان نمونه در اين نسخه ي انجيل عيسي، يهودا را حواري محبوب خود مي خواند و تكرار مي كند كه خيانت وي به عيسي وسيله اي اساسي براي تحقق اراده ي خداوندي است. با اين وجود معلوم نيست كه آيا يهودا تنها وسيله اي از سوي خدا بوده يا اين كه خود نيز به مامور بودن از سوي خدا آگاهي داشته است. يهودا كاري را انجام داد كه باعث شد نام وي براي صدها سال منفي و منفور شود. اما در اين صورت تكليف 30 سكه ي نقره اي كه يهودا در ازاي خيانت به عيسي از ماموران گرفت و اندوه  وي در شام آخر چه مي شود؟

به نظر مي رسد ترجمه ي انجيل يهودا مي تواند ‹رمز داوينچي› و بسياري ديگر از رمان هاي رمزآميز را به فراموشي بسپارد.

 

 

متن اصلي مطلب ‹يهودا، خائن يا فداكار›

 

ИУДА СОВЕРШИЛ ЖЕРТВОПРИНОШЕНИЕ

Готовится к публикации новое сенсационное Евангелие

Сергей ЛЕСКОВ
  

 

 

 

За 10 дней до католической Пасхи будет опубликован перевод на английский, немецкий и французский языки нового неканонического Евангелия, найденного в 1970-х годах в Египте и написанного на древнем коптском языке. Этот текст был сочтен еретическим в IV веке н.э., когда составлялся список канонических христианских Евангелий. После находки манускрипт хранился сначала в Швейцарии, потом в банке в США.

Библейские тексты, не вошедшие в канон Священного Писания, называются апокрифами. Среди новозаветных апокрифов самыми известными являются "Евангелие от Фомы", "Хождение Богородицы по мукам", среди ветхозаветных - "Сказание об Адаме", "Книга Еноха", "Заветы 12 патриархов", "Житие Моисея".

В 325 году н.э. при римском императоре Константине Великом на Никейском соборе был утвержден корпус канонических евангелий, куда вошли четыре повествования - от Матфея, от Луки, от Марка и от Иоанна. Остальные из сохранившихся текстов о земной жизни Иисуса Христа были признаны не имеющими авторитетного вероучительного статуса - апокрифами. С тех пор церковь вплоть до новейших времен нещадно уничтожала древние еретические манускрипты, и до наших времен дошли лишь немногие. Приписываемый Иуде текст, составленный в III веке н.э. и являющийся изложением еще более древнего источника, сохранился единственно потому, что коптам (египетским христианам) категорически воспрещается уничтожать тексты, содержащие слово "Бог". А также потому, что климат Среднего Египта, где был найден бесценный манускрипт на 62 листках папируса, имеет подходящий температурно-влажностный режим. Но восстановлению подлежат только 70% текста.

О Евангелии от Иуды еще во II веке н.э. упоминал Ириней, первый епископ Лионский, автор трактата "Против ересей". Возмущение отцов церкви вызывает трактовка предательства Иуды Искариота, который предстает вовсе не предателем, а орудием божественного Промысла. Без поцелуя Иуды в Гефсиманском саду Иисус не был бы арестован, не был бы судим, не был бы распят и, значит, не было бы христианства. Иуда традиционно считается одной из самых загадочных фигур христианской истории, и аналога ему нет ни в одной мировой религии.

Ученые, которые трудятся над переводом, говорят, что в тексте нет никакой мистики, но он способен поколебать некоторые политические принципы христианской доктрины. Известно, к примеру, что Иисус в апокрифическом Евангелии называет Иуду своим любимым учеником и повторяет, что предательство Иуды суть исполнение божественной воли. Но пока неизвестно, был Иуда слепым орудием божественного Промысла или сознательно совершил поступок, из-за которого его имя на века стало нарицательным. И как же тогда 30 сребреников, и почему осина дрожит, и откуда печаль Тайной вечери? Очевидно, перевод Евангелия от Иуды может похоронить "Код да Винчи" со всеми вместе взятыми эзотерическими романами.

 

 

گاری

داستان (تركيه)

 

گاري

 

نويسنده: صباح الدين علي

برگردان: مجتبی پويا

 

سر يك مناقشه ي مربوط به زمين، حسين خانواده ي ‹ساوروق›ها ‹ساري ممد› را كشت.

 

در ده سي خانواري ولوله افتاد. نمي دانستند چه كار بايد بكنند. همه با ترس منتظر آمدن ژاندارم ها بودند. با اين كه كلانتري در شش ساعتي روستا بود، اگر كسي خبر جنايت را از ده خارج نمي كرد، تا پانزده روز هم پيدايشان نمي شد. اين آخرين فكري بود كه به عقل روستايي ها رسيد. بعد ريش سفيدهاي ده در قهوه خانه دور ‹مولود آقا› پدر حسين جمع شدند.

 

‹ساري ممد› غير از مادر پيرش كسي را نداشت. او را دوره كرده و شروع به نصيحت اش كردند كه از شكايت صرف نظر كند. امام جماعت گفت:

-   پيرزن! اگه شكايت كني چي گيرت مي آد؟ تازه كي مي آد شهادت بده كه پسر مولود آقا آدم كشته؟ حتا اگه كسي بياد و شهادت بده، مجبوري هر ماه يكي دو بار بري شهر. هر بار هم چهار پنج روزت رو هدر بدي...، زمين ات رو كي مي كاره؟ كي به كارات مي رسه؟ تا شهر دو روز راهه، اگه خودت بري و شاهدات نيومده باشن به ت مي گن برو هفته ي بعد بيا و دادگاهت عقب مي افته. روزش رو فراموش مي كني و نمي ري، مامورا ميان سراغت، اون وقت اگه خودت هم بخواي نمي توني يقه ت رو خلاص كني. خونه خراب مي شي. خوب. اتفاقه. افتاده. خداوند اين طوري خواسته بوده. مي خواي جلوي قضاي الهي رو با دادگاه بگيري؟ هر كاري بكني پسرت زنده نمي شه. بيا قضيه رو همين جا تموم كنيم. اصلن ساري ممد براي تو خيري نداشت. توي سور چروني ها خوش گذروني مي كرد و دو قرون دخل محصولت رو مي ريخت تو شيكم زن ها. از طرفي مولود آقا هم مي گه از اين به بعد از تو حمايت مي كنه. چي مي گي؟›

چند نفر از اهالي كه آن جا نشسته بودند، جلوي پيرزن چمباتمه زدند و مدت زيادي با لحني نيم اقناعي و نيم تهديد آميز گفتند:

-      نه اين طوره؟ ها؟ ده حرف بزن! ها!؟ عقل ت از كار افتاده؟ حرف بزن!›

پيرزن كه سر جايش نشسته بود، همه ي اين حرف ها را مي شنيد، سرش را تكان مي داد و چشم هاي وق زده و از گريه سرخ شده اش را با دست هاي ترك ترك اش كه مفصل هاي بزرگ اش به گره هاي روي شاخه ها مي ماند، پاك مي كرد، حتا بعد از اين كه اما جماعت حرف هايش را تمام كرد، مثل قبل به تكان خوردن ادامه داد. موهاي خاكستري اش را كه حنايشان بي رنگ شده بود و از زير روسري وصله دار و كثيف بيرون زده بود، از روي صورت و گونه هاي خيس اش به كناري زد، زير لب حرف هاي نامفهومي زد.

 

 

در اين مدت، مرده در باغچه ي قهوه خانه روي يك تكه حصير روي نيمكت دراز به دراز افتاده بود. روي اش را با يك تكه پارچه ي كهنه و كثيف پوشانده بودند. در اطراف سرش چند مگس وزوز كنان پرواز مي كردند. كمي آن طرف تر چند بچه با چوب دست هاي بلند تر از قدشان در حالي كه آفتاب چشم شان را مي زد، پاهاي جسد را كه از پايين پارچه بيرون زده بود، تماشا مي كردند و صدايشان در نمي آمد. پاشنه ها و قوزك پاهاي جسد كه در جوراب هاي پشمي سوراخ به رنگ زرد مرگ آلودي در آمده بودند و مگس هايي كه در اطراف آن ها پرواز مي كردند و در حال پرواز و فرود رنگ سبزشان در نور خوشيد برق مي زد. آن ها را مشعوف مي كرد. بعضن يكي شان كه از دور نداي مادرش را مي شنيد، مي رفت و كمي بعد دوان برمي گشت و حالت مات سابق اش را مي گرفت.

 

مردمي كه توي قهوه خانه بودند كم كم بيرون آمدند. پيرزن رفت و بالاي سر پسرش نشست. با يك دست شروع به پاك كردن چشم هاي از پيري و بيماري ريز شده اش كرد. گويي بالاي سر مريضي نشسته بود. دست اش را به سنگيني تكان مي داد و مگس ها را مي تاراند. صداي خشن پيري بچه ها را به خانه هاشان فرستاد. بقيه هم آرام آرام پراكنده شدند. چند جوان جنازه را برداشتند و به خانه اش بردند.

نزديك عصر همه چيز عين سابق شده بود. جنازه را مثل جنازه ي شخصي كه پس از يك بيماري طولاني به مرگ طبيعي مرده باشد، با آرامش غسل داده و به خاك سپردند. مولود آقا قبل از اذان براي مادر ساري ممد دو بز شيري، يك كيسه آرد و يك پاكت شكر فرستاد.

 

حدود يك ماه بعد دو مامور سوار به ده آمدند و رو به روي قهوه خانه پياده شدند. همين كه چشم كدخدا به آن دو افتاد قلب اش هري ريخت. چون اين دو نفر مامور كلانتري نبودند. احتمالن از استانداري آمده بودند. در قهوه خانه يكي از مامورها بلافاصله كاغذ و قلم آورد و براي ثبت شهادت همه از كدخدا شروع كرد. مامور ديگر در ميدان ده بالا و پايين مي رفت.

موضوع در حال در ده پيچيد. ‹غريب ممد› كه در شهر كفاشي مي كرد و با حسين ساوروك ها خورده حساب داشت، خبر قتل را از دهاتي ها شنيده بود و همان جا كف دست دولت گذاشته بود.

 

قرار بود خود دادستان هم همراه دكتر بيايد. اما بعد جرات نكرد يك مسافرت چند روزه را سوار بر اسب در گرماي ماه اوت به جان بخرد و به دو مامور تيزهوش براي تحقيق در مورد حادثه دستور داد و راهي شان كرد. دكتر كه محتاط تر بود، اكيدن دستور داد در صورتي كه جنايتي در كار باشد، نبش قبر كرده و جسد را به شهر بياورند.

 

مادر ساري ممد در استشهاد نامه اش هيچ نگفت. فقط گفت: ‹من از كسي شكايتي ندارم›. حتا در برابر اين سوال كه ‹پسرت به مرگ طبيعي مرد يا كشته شد؟› با همان جمله جواب مي داد. داغ پسرش هنوز از دلش نرفته بود، اما گريبان گير شدن بر در دولت از مرگ پسر برايش وحشت ناك تر بود. سي سال پيش يكي از دهاتي ها از بازار شهر يك گوني بلغور دزديده بود و او را شاهد گرفته بود. يادش مي آمد كه آن موقع شش ماه تمام اسير دادگاه شده بود و كار زمين ناتمام مانده بود. تازه آن وقت جوان بود...

 

بعدش هم، ساري ممد كه زنده نمي شد و دشمن تراشيدن از مولود آقا هم خيري نداشت. با اين كار در ده از گرسنه گي مي مرد. براي همين بالكل منكر شد.

 

بعد از ظهر مامورها به گورستان رفتند و با كمك روستايي ها جنازه ي ممد را در آوردند. جسد كه نيم متر زير خاك بود، بوي تعفن شديدي مي داد. همه هفت- هشت قدم عقب رفتند. مامورها مادر ممد را صدا كردن و گفتند: ‹برو يك گاري بيار! بايد پسرت رو به شهر ببري... دكتر بايد معاينه اش كنه!›

 

زن به پهلوهايش مي كوفت و مثل همه زن هاي آناتولي چمباتمه زده بود و بي صدا و با سكسكه هاي كوتاه گريه مي كرد.

-      جگر گوشه م رو توي گور هم راحت نمي ذارن.›

پيوسته مشت هاي خشك و ترك دارش را تكان مي داد و به طرف چشم و دهانش مي برد. يكي از مامورها با پايش آرام به پشت او زد و گفت: ‹پاشو ببينم!›

 

زن گاري را آماده كرد، جسد كرم ريخته ي پسرش را در يك لحاف مندرس پيچيد، يك تشك كهنه را روي گاري پهن كرد، مرده را روي آن گذاشت و همه را با بند بست. در حين اين كارها گاه مي ايستاد و گريه كنان با خودش مويه اي مي كرد و دوباره مشغول مي شد. بعد از اين كه شب شدع به تنهايي به راه افتاد. مامورها همان اول، كدخدا، امام جماعت و حسين ساوروك ها را به هم بسته، پيش انداخته و راه افتاده بودند.

 

پيرزن پشت سر گاري كه دو گاو كوچك هر كدام به جثه ي يك الاغ، آن را مي كشيدند، با پاهاي برهنه كه به سنگ ها برخورد مي كرد، راه مي رفت. يك چوب دست در دست داشت و با صدايي كه از گريه گرفته و خش شده بود، تلاش مي كرد سر گاوها داد بزند. در زير مهتاب شب هاي تابستان اين گاري كه به سنگيني در حركت بود و صداي جيرجيرش صداي شغال ها را مي پوشاند، اصلن به نعش كش نمي ماند. گاوها در زير روشنايي كه به پشت شان مي خورد، قوي و لحاف وصله دار و گاري كهنه گويي كه از جنس فوق العاده اي ساخته شده باشند، نو به نظر مي رسيدند. سايه ي زن و چوب دست اش روي سنگ هاي سفيد و بوته ها افتاده و چندين متر كشيده مي شد و گويي به نيت رقص مي جنبيد.

در حالي كه زن شصت ساله ا زبويي كه از گاري پراكنده مي شد، كلافه شده بود، سكندري خوران راه مي رفت و گاهي كه سرعت گاوها زياد مي شد، سعي مي كرد كنار گاوها راه برود. كم كم ديگر پاهايش را مي كشيد و سينه اش از گريه هاي بي صدا تنگ شده بود، قادر به نفس كشيدن نبود.

 

از پهلوي گاري گرفت و كمي ديگر پيش رفت. پاهايش به هم مي پيچيد. خواست سر گاوها داد بزند ‹اووووهااا›. اما صدايي از گلويش بر نخاست. دست هايش از گاري كنده شد و روي زمين غلت خورد. دوباره از خاك و خل بلند شد و دويد. نسيم خنكي كه تازه از رو به رو شروع به وزيدن كرده بود، لباس بلند و چين دارش و پاچه هاي شلوارش را تكان مي داد و روسري پاره اش را مثل پرچم سياهي به اهتزاز در مي آورد. پيش از آن كه به گاري برسد دوباره افتاد و صورت اش دوباره در غبار سفيد و خاكستري راه پنهان شد.

 

گاري در سكوت شب در حالي كه در زير مهتاب غبار درخشاني به جا مي گذاشت و هر بار كه به سنگي برخورد مي كرد، جسدي را كه رويش بسته شده بود، به اطراف پرت مي كرد. با صداي ممتد جيرجير تلخي كه كم و زياد مي شد، به راه خود مي رفت.

امید

‏دوشنبه‏، 2006‏/04‏/17

 

 

شعر از دوئي بوسوئي (ژاپني)

 

اميد

 

به گاهي كه باد، چيره بر امواج سپيد،

 در دريا مي توفد،

ماه

شبانگاه در آب مي غروبد،

و سياهي سلطه مي گستراند،

 

روشني ستاره اي

يافت خواهد شد تا

زورقم را

سوي تو براند،

اي آسماني.

 

به گاهي كه چشم از خوابي بر خواهي گرفت،

درباره ي زندگي بلندمان،

و باز خواهي گشت

به زمين مرده،

گره هاي شكنجه هايت خواهند گشاد.

 

آن گاه خدايي صدايي خواهد بود

تا فرا خواند جان مرا سوي تو

در گور.

 

تو اي كشتيبان زندگي در درياي

اندوه ها، نگراني ها و دردها!

كودكان خاك آلود،

در رويا حتا مي گريي؟

 

بگذار حتا باد يا باران

هياهو ببارد بر خيزآب ها

در اين سپنجي سرا،

تو تاب  خواهي آورد. چه تو،

همذات بوي گلي.

 

در روش رود واژه اي يافت خواهد شد،

كه دوان مژده دهد:

‹به خليجك ما هم

رسيد بهار›

 

خلسه ها و شعله هايي خواهند يافت شد،

مر گر گرفتن را

الهامي خواهد زاد،

در ابرهاي خرامان در آسمان

هشداري در توفان،

و پاسي از شب رفته،

اميد نيز به قلب آدمي خواهد تراويد.

 

متن اصلي شعر ‹اميد›

НАДЕЖДА

[ Дои Бансуй ]

 

НАДЕЖДА

 

Когда бушует в море ветер,

Владея белыми волнами,

Луна в ночи заходит в воду,

И вскоре воцарится темнота.

Тогда найдется звездный свет, что гонит

К тебе, небесной,

мою лодку.

Когда очнешься ото сна

О жизни нашей очень долгой

И возвратишься к мертвенной земле

Распустятся узы твоих терзаний.

Тогда найдется божий глас, ведущий

К тебе, в могиле,

мою душу.

Приняв корабль жизни в море

Скорби, беспокойства и мучений,

Дитя в пыли, ты плачешь даже

В сновиденье?

Ты терпишь, как пусть даже ветер или дождь

Несет зловещий шум на волнах

В бренный мир. Ты - сродни запаху

цветка.

Найдется слово у течения реки,

Спешащей сообщить: "Весна пришла

и в нашу бухту".

Найдутся думы и у пламени,

Способного пылать.

Найдется откровение у облака,

Плывущего по небу,

Увещевание у бури,

заполуночь

Найдется и надежда в сердце человека.

 

Nostr Adamus

Nostr Adamus kimdir, nə demişdir?

 

Çevirən: Mücteba Puya            Qaynaq: İzvestiyanın internet nüsxəsi

 

1503 miladi ilində fransalı həkim və münəccim anadan oldu. Nostr Adamus adıyla məşhur olan Mişel dö Notrdam 1503 ili dekabrın 14-də Fransanın Sən Remi iyalətində yaşayan yenicə katolik məsihiliyə inanmış yəhudi bir ailədə anadan oldu.

Klasik ədəbiyyat, münəccimlik və tibbi şamil olan ilkin bilimləri evdə öyrəndi. Avinyon üniversitəsində fəlsəfə, dilbilgisi və xitabə bilgisi oxuyub bitirdi. "həkim" şöhrətini 16-ncı əsrdə avrupada qara ölümün (taunun) qırğınlığına tapdığı toxdağa görə qazandı.

 

Nostr Adamusun toxdağı təzə hava, təmiz su və C vitamini idi. Bu toxdaqla onlarca insan ölümdən qurtardılar ancaq Nostr Adamus öz qadını ilə iki uşağını qurtarabilmədi. Onlar 1537-nci ildə öldülər və Nostr Adamus o zaman yaşadığı Axen şəhərini tərk edib altı il sürəcəyi səfillikdə yaşamağa baş qoydu. Təxminən bu zamanlarda özündə gələcəyi görmə duyğularının oyanışını hiss etdi. 1547-nci ildə Nostr Adamus Salon şəhərində qalarğı yaşayışı başlıyıb yenidən evlənib altı uşaq – üç oğlan, üç qız- sahibi oldu. O, Salondaki evinin yuxarı qatını labratuar eliyib oranı əcib aynalar, usturlablar, manqal və Delfi`də Apolon hirəmindəki (piramidindəki) qutsal üçdirəklisinə bənzəyən üçdirəkli ilə doldurdu.

1550-nci ildə Nostr Adamus uzun uzadı fikirləşmədən sonra yirmi dörd öngörücü rubaini içərən (şamil olan) bir təqvim yaydı.

Nostr Adamusun bu təqvimini xoş qarşılamalar onun öz öngördüklərindən belə çox idi və yaşamının sonuna dək ildə bu təqvimlərdən birini yaymaq yetərdi. O, Avrupa gələcəkdə yaşayacaq tarixini içərən "Senturi"lərin (yüzillərin) yazmağına 1554-ncü ildə qoyuldu.

Bir il sonra hər bölümdə yüz dördlüyü (rubaisi) olan ilk dörd bölümlü kitabı yayıldı. Senturinin son olaraq onunca bölümü 1558-də buraxıldı.

Sonralar bilginin oğulları senturilərə təkmilə olaraq "Oraqul" (Oracul) adında bir kitab çıxardılar."Senturilər" latincə izafələrlə yanaşı eski fransızca yazıılmışdırlar. Bu kitabın önsözündə Nostr Adamus "öngörülərin" "Ruhulqudus`un ağzından" olmasını vurğulamaqdadır (tə`kid etməkdədir). Nostr Adamus İnkizisyon biləsinə qondarmış xəbərçilərin sorğulamasından qorxaraq simbollar dili, tutuşdurma (müqayisə), adlar və taarixləri rəmzlə yazmaqdən  yararlanaraq kitabı rəmzi formda yazmışdır.

"Senturiləri" araşdıranların verdiklərinə görə Nostr Adamus dördlüklərin ilk hərflərində olacaq olayların tarixini say rəmzlərində gizlətmişdir. Belə ki rubailərin hər misrə`i özəl bir say verir.ilk hərflərdə olan hərflərin say toplamı, birinci, ikiknci, ya da üçüncü misrə`in sayı ilə birdir. (demək bu hansı minilliyi işarə etməkdədir). Obiri (digər) missrə`lərin say toplamı da özəl bir olayın qalan tarixini görsətməkdədir. Hərdən rubailərdə bu qaydanı pozan qəsdi yanlışlar buraxılmışdır. Bütünlüyü 970 ruba`ini içərən "Senturilər" sanki yazarın gələcəyə getdiyi yolculuğun günlüğü kimidirlər. (2300-cü ildən sonranın olaylarını öngörən dördlüklər kökdən yox olub da əlimizə yetişməmişdir.)

Müəmmalı öngörülərin ilk basımının görünməmiş başarısından sonra şe`r sayağı müəmmalar üzərinə dərin etki buraxan Fransanın qraliçəsi (mələkəsi) Qatrina Mediçi, Mişel dö Nostr Adamus`u Paris`də qəsrinə çağırdı.

Bu 1556-nci ilin iyulundan avgustuna dək sürən bir aylıq yolculuq böyük başarı oldu. Nostr Adamus Enn Monmoransi və başqa zadəganlar tərəfindən məhəbbət və hədiyyələrlə qarşılandı.

1564-də şah Henri II`nin bir şövaliyelik (atçılıq) təmrinində ölüb Nostr Adamus öncədən işarələdiği kimi onun varisi olan Fransis II də ansızın (birdən, nagəhan) öləndən sonra Fransanın qralı Qarl IX Nostr Adamus`u öz şəxsi həkimi, münəccimi olaraq mənsub etdi.

Tarixdə məşhur olan olay Nostr Adamus`un Fransalı gənc keşiş Feliçe Piyereti`nin önündə diz çöküb onun gələcək Roma katolik kilsəsi popu (papası) olacağını öngördü. Gənc keşiş bunu inanmayıb da bu sözə güldü amma 19 il sonra Sikst V adı ilə Roma popu (papası) oldu.

Deyilənlərə görə Nostr Adamus öz ölümünün dəqiq tarixini də bilirmiş. 1566-ncı il iyulun birinci günü aqşamı qulluqçusunu çağırıb ona xeyirli gecə diləyərək ona "məni sabah diri görməyəcəksiniz" demişdi. O günün sabahı onu labratuarının yerində cansız tapırlar. Nostr Adamus vəsiyyətnaməsində çürümüş sümükləri dağılmsın deyə ayaqüstə quylanmasını istəmişdi.

Onun məzar daşının üstündə "burda fanilərin biri, ulduzların yerkürənin üzündə olacaq olayların üzərin buraxan etkilərini anlamaq və tanrısal qələmi ilə yazmaq vergisinə sahib olan Nostr Adamus`un sümükləri quylanmışdır" yazılmışdır.

Onun şöhrətinə həsudluq (hisadət) edənlər müccimin sadə bir alkölpərəst olduğunu və dördlüklərini alköl dəliliklərində yaratdığını yazırdılar.Fransua Rable onun haqqında məsxərə ilə "tanrısal şüşələr mö`cüzələri" adı verərək danışır.

1781-də Roma popu Nostr Adamus`un öngörülərini təkfir edib onların yayılmasını yasaqladı. On il sonra inqilabçı Yaqobinlər onun məzarını söküb sümüklərini çıxarıb asıb sonra dağıtdılar.

Tərəfdarları onun yadigarlarını saxlıyıb Salondaki Sən Loran kilsəsinə daşıdılar (bu şeylər bu günə dək kilsədə qalır).

Senturilərdə Fransada əsrin yenilənməsini tapan inqilabçı Robespiyer`in əmri ilə hörmətsizlik edənləri cəzalandırırıar.

Inqilab toplumuu hələ Nostr Adamus`un məzarı üstünə "inqilabı öngörən" lövhəsi qoymaq qərarına da gəlir. Anadan olduğu şəhər Sən Remi`də də heykəli qurulur.

Bu günə dək rubailərin tapmacalarını çözmək için çox çalışmalar olub çoxlu say çevirmələr və çözüm kitabları yayılmışdır. Bə`zi araşdıranlara görə Nostr Adamus`un öngördüklərinin doğruya çıxdığının faizi çox yuxarıdır.

نوستر آداموس کیمدیر؟ نه دئمیشدیر؟

چئويرن: مجتبا پويا                        قايناق: ايزوئستيانين اينترنئت نوسخه سي

 

1503 میلادی ایلینده فرانسا لی حکیم و منجيم آنادان اولدو. نوستر آداموس آدیلا مشهور اولان میشل دو نوتردام 1503 ایلی دکابرین 14 ده فرانسا نین سن رئمی ائیالتینده یاشایان يئنیجه کاتولیک مسیحی لیيه اینا نمیش یهودی بیر عائیله ده آنادان اولدو.

کلاسیک ادبیات، تاریخ، منجيم لیک و طیبی شامیل اولان ایلکين بیلیم لری ائوده اویره ندی. آوینیون اونیوئرسیته سینده فلسفه، دیل بیلگی سی و خیطابه بيلگی سی اوخویوب بيتردی. «حکیم» شؤهره تینی 16- نجی عصر ده آوروپادا قارا اؤلومون (طاعونون) قیر غینلیغینا تاپدیغی توخداغا گؤره قازاندی.

نوستر آداموسون توخداغی تزه هاوا، تمیز سو و C ویتامین ایدی. بو توخداقلا اونلارجا اینسان اؤلومده ن قورتاردیلار آنجاق نوستر آداموس اؤز قادینی ایله ایکی او شاغینی قورتارا بیلمه دی. اونلار 1537- نجی ایلده اؤلدولر و نوستر آداموس او زامان یاشاديغی آخئن شهه رینی ترک ائدیب آلتی ایل سوره جه یی سفیللیکده یاشاماغا باش قویدو. تخمینا بو زامانلاردا اؤزونده گله جه يی گؤرمه دویغولارین اویا نیشیني حیس ائتدی. 1547-نجی ایلده نوستر آداموس سالون شهرینده قالارغی یاشاييشی باشلیييب یئنی دن ائوله نيب آلتی اوشاق – اوچ اوغلان  اوچ قیز صاحيبی اولدو. او، سالو نداکی ائوینین یوخاری قاتینی لابراتوار ائليییب اورانی عجیب آینالار، اوسطورلابلار، مانقال و دئلفی ده آپولون هیره مینده کی قوتسال اوچ ديره كلی سینه بنزه ین اوچ ديره كلی ایله دولدوردو.

1550- نجی ایلده نوستر آداموس اوزون اوزادی فیکیر له شمه لردن سونرا ییرمی دؤرد اؤن گؤروجو روباعی نیی ایچه ر ه ن (شامیل اولان) بیر تقویم یایدی.

نوستر آداموسون بو تقویمنی خوش قارشیلاماقلار اونون اؤز اؤن گؤردو کلرینده ن بئله چوخ ایدی و یاشامینین سونونا دک ایلده بو تقویملردن بیرینی یایماق یئته ردی. او آوروپا گله جکده ياشاياجاق تاریخی نی ایچه ره ن «سئنتوری» لرین (یوزایل لرین) یا زماغینا 1554-نجو ایلده قویولدو.

بیر ایل سونرا هر بؤلومده یوز دؤردلویو (روباعی سی) اولان ایلک دؤرد بولوملو کتیابی یا ییلدی. سئنتوری نین سون اولاراق اونونجو بؤلومو 1558- ده بوراخیلدی.

سونرالار بیلگینین اوغول لاری «سئنتوری لره» تکميله اولاراق «اوراکول» (Oracul) آدیندا بیر کيتاب چیخاردیلار. «سئنتوری لر» لاتينجه ایضافه لرله یاناشی ائسکی فرانسیزجا یازیلمش دیر لار. بوکتیابین اؤن سؤزونده نوستر آداموس «اؤن گؤرولرين» «روح القدسون آغزيندان» اولماسي ني وورغولاماقدادير (تاكيد ائتمكده دير) نوستر آداموس اينكيزيسيونون بيله سينه قوندارميش خبرچي لرين سورغولاماسيندان قورخاراق سيمبول لار ديلي، توتوشدورما (مؤقاييسه)، آدلار و تاريخ لري رمزله يازماقدان يارارلاناراق كيتابي رمزي فورمادا يازميشدير.

«سئنتوري لر»ي آراشديرانلارين وئرديكلرينه گؤره نوستر آداموس دؤردلوك لرين ايلك حرف لرينده اولاجاق اولايلارين تاريخيني ساي رمزلرينده گيزله تميشدير. بئله كي روباعي لرين هر ميصرعي اؤزه ل بير سايي وئرير. ايلك ميصرعده اولان حرف لرين ساي توپلامي بيرينجي، ايكينجي يا دا اوچونجو ميصرعين سايي ايله بيردير. (دئمك بو هانسي مين ايللييي ايشاره تله مكده دير) اوبيري ميصرع لرين ساي توپلامي دا اؤزه ل بير اولايين قالان تاريخيني گؤرسه تمكده دير. هردن روباعي لرده بو قايداني پوزان قصدي يانليشلار بوراخيلميشدير. بوتونلويو 970 روباعيني ايچه رن «سئنتوري لر» سانكي يازارين گله جه يه گئتدي يي يولجولوغون گونلويو كيمي ديرلر. ( 2300- نجو ايلدن سونرانين اولايلاريني اؤن گؤره ن دؤردلوك لر كؤكدن يوخ اولوب دا اليميزه يئتيشمه ميشدير لر)

 

مؤعممالي اؤن گؤرولرين ايلك باسيمي نين گؤرونمه ميش باشاري سيندان سونرا شئعر ساياغي مؤعممالار اوزه رينه درين ائتكي بوراخان فرانسانين قراليچه سي كاترينا مئديچي ميشل نوستر آداموسو پاريسده قصرينه چاغيردي.

بو 1556-نجي ايلين ايولوندان آوگوستونا دك سوره ن بير آيليق يولجولوق بؤيوك باشاري اولدو. نوستر آداموس ائن مونمورانسي و باشقا زاده گان لار طره فيندن محبت و هديه لرله قارشيلاندي.

1564- ده شاه هئنري II نين بير شواليه ليك (آتچي ليق) تمرينينده اؤلوب نوستر آداموس اؤنجه دن ايشاره له دييي كيمي اونون واريثي اولان فرانسيس II  ده آنسيزين (بيردن، ناگهان) اؤله ندن سونرا فرانسانين قرالي قارل IX نوستر آداموسو اؤز شخصي حكيمي، مونه جيمي اولاراق منصوب ائتدي.

تاريخده مشهور اولان اولاي نوستر آداموسون فرانسالي گنج كئشيش فئليچه پيئرئتي نين اؤنونده ديز چؤكوب اونون گله جك روما كاتوليك كيلسه سي پاپي اولاجاغيني اؤن گؤردو. گنج كئشيش بونو اينانميييب دا بو سؤزه گولدو اما 19 ايل سونرا سيكستV آدي ايله روما پاپي اولدو.

دئييلن لره گؤره نوستر آداموس اؤز اؤلومونون دقيق تاريخيني ده بيليرميش. 1566-نجي ايل ايولون بيرينجي گونو آقشامي قوللوقچوسونو چاغيريب اونا خئييرلي گئجه ديله يه ره ك اونا «مني صاباح ديري گؤرمه يه جك سينيز» دئميشدي. اونو صاباح لابراتوارينين يئرينده جانسيز اوزانميش تاپيرلار. نوستر آداموس وصيت نامه سينده چوروموش سوموكلري داغيلماسين دئيه آياق اوسته قويلانماسيني ايسته ميشدي.

اونون مزار داشينين اوستونده «بوردا فاني لرين بيري، اولدوزلارين يئركوره نين اوزونده اولاجاق اولايلارين اوزه رينده بوراخان ائتكي لريني آنلاماق و تانري سال قلمي ايله يازماق وئرگي سينه صاحيب اولان نوستر آداموسون سوموكلري قويلانميشدير.» يازيلميشدير.

اونون شؤهره تينه حيسادت ائده نلر مؤنه جيمين ساده بير الكل پرست اولدوغونو و دؤردلوك لريني الكل دلي ليك لرينده ياراتديغيتي يازيرديلار. فرانسوا رابله اونون حاقيندا مسخره ايله «تانري سال شوشه لر (بطري لر) مؤجوزه لري» آدي وئره ره ك دانيشير.

1781-ده روما پاپي نوستر آداموسون اؤن گؤرولريني تكفير ائديب اونلارين ياييلماسيني ياساقلادي. اون ايل سونرا اينقيلابچي ياكوبين لر اونون مزاريني سؤكوب سوموكلريني چيخاريب آسيب سونرا داغيتديلار. (سانكي نوستر آداموس بونو دا اؤنجه گؤرموشدو.)

طرفدارلاري اونون ياديگارلاريني ساخليييب سالونداكي سن لوران كيلسه سينه داشيرلار. (بو شئي لر بو گونه دك كيلسه ده قالير).

سئنتوري لرده فرانسادا «عصرين يئني له نمه ك» و شاهين دئوريلمه سينن (سوقوطونون) اؤن گؤرولمه سيني تاپان اينقيلابچي روبئسپيئرين امري ايله حرمت سيزليك ائده ن لري جزالانديريرلار.

اينقيلاب توپلومو هله نوستر آداموسون مزاري اوستونه «اينقيلابي اؤن گؤره ن» لؤحه سي ده قويماق قرارينا گلير. آنادان اولدوغو شهه ر سن رئمي ده، ده هئيكلي قورولور.

بو گونه دك روباعي لرين تاپماجالاريني چؤزمك ايچين چوخ چاليشمالار اولوب چوخلو ساي چئويرمه لر و چؤزوم كيتابلاري ياييلميشدير. بعضي آراشديران لارا گؤره نوستر آداموسون اؤن گؤردوكلري نين دوغرويا چيخديغينين فائيزي (يوزده نئچه لييي) چوخ يوخاري دير.